سنگ بزرگ ایجاد 9 هزار شرکت جدید IT

روز شنبه دهم بهمن ماه بود که رسانه ها به نقل از یک مسوول سازمان فناوری اطلاعات ایران خبر از برنامه ریزی دولت برای ایجاد 9 هزار شرکت جدید در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات دادند که با وجود هزار شرکت فعلی، تعداد این شرکتها به 10 هزار عدد افزایش یابد.

خسرو سلجوقی عضو هیات عامل سازمان فناوری اطلاعات ایران در همایش نحوه ایجاد کسب وکار دانش بنیان در حوزه ICT در سالن ولایت اردبیل گفته بود:

در حال حاضر یک هزار شرکت در حوزه ICT در کشور فعالیت میکنند که با برنامه ریزیهای انجام شده این آمار در مدت زمان مشخص به 10 هزار مورد افزایش مییابد.

وی با بیان اینکه فضای کسب وکار و اشتغال در حوزه ICT بسیار بالا است، افزود: باید با برنامه ریزی های انجام شده فضای کسب و کار و اشتغال را در حوزه ICT افزایش دهیم تا با تحقق این امر شاهد پویایی اقتصاد کشور باشیم.

اگرچه این مقام مسوول جزییات بیشتری در خصوص چگونگی و زمان این جهش ده برابری در تعداد شرکتهای فاوا ارایه نکرد، اما همین اظهارنظر، واکنشهایی را در پی داشت که خسرو سلجوقی نیز تلاش کرد به این ابهامات و پرسشها به شکل مکتوب پاسخ دهد.

مجموع گفت و شنود برخی مدیران فاوا با خسرو سلجوقی ارایه کننده طرح ایجاد 9 هزار شرکت جدید در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات در پی می آید و قضاوت در خصوص احتمال موفقیت یا عدم موفقیت طرح مذکور به عهده خوانندگان باشد.

امیرحسین سعیدی از فعالان قدیمی صنف فناوری اطلاعات در خصوص چگونگی و امکان تحقق چنین موضوعی به طرح پرسش هایی پرداخت.

وی گفت: با توجه به وضعیت فعلی شرکتها که بعضاً از پرداخت حقوق ماهیانه عاجز هستند، آیا قرار است شرکتهای تازه تأسیس بر خیل مشکلات امروزی اضافه شوند یا کارهایی هست که بعد از تأسیس آنها اعلام خواهد شد؟

وی ادامه داد: شرکتهای فعلی برای استخدام یک نیروی کارآمد باید ماهها تلاش کنند لذا پرسش دیگر این است که تأمین نیروهای شرکتهای آتی چگونه خواهد بود؟ آیا از چین یا دیگر کشورهای دوست وارد خواهند شد یا تدبیری دیگر در کار است؟

سعیدی با طرح این پرسش که آیا شرکتهای خارجی که بعد از برجام به ایران می آیند منظور مسئول محترم است یا منظوری دیگر مطرح است، گفت: حالا که دولت با اعداد و ارقام مشخص قصد برنامه ریزی دارد، ما نیز مشتاق نحوه محاسبه 9 هزار شرکت جدید در این حوزه هستیم تا هر کمکی که میتوانیم انجام دهیم.

خسرو سلجوقی: بدیهی است نقش و وظایف دولتها ایجاد زمینه برای شرکتهای ناتوان و افزودن بر مشکلات شرکتهای موجود نیست و موضوع جذب نیروی انسانی و کمبود نیرو در بازار مربوط به تعداد نیست بلکه موضوع کمبود نیروی ماهر است بطوریکه هم اکنون بیش از هفتصد هزار نفر نیرو در رشته های مربوط به فناوری اطلاعات جویای کار وجود دارد ولی فاقد مهارت هستند که این مشکل با برگزاری دوره های کوتاه مدت قابل جبران است.

انشاءلله با توجه به مشارکت دولت با سازمان نظام صنفی رایانه ای کشور و بعضی از اعضای آن و در قالب پرداخت وجوه اداره شده که در دست اقدام است و جناب آقای مهندس سعیدی به این موضوع اشراف کامل دارند و غرض از پرسش این سؤال برای شفافسازی برنامه دولت و نصر بوده است. حضور شرکتهای خارجی در ایران باید با توجه به توانافزایی نیروی انسانی موجود کشور و همچنین توان افزایی شرکتهای داخلی اتفاق بیفتد و علاوه بر تأمین نیروی انسانی موردنظر شرکتهای داخلی امکان صادرات خدمات و نیروی انسانی و محصول توسط شرکتهای داخلی فراهم شود.

حسین طالبی از دیگر کارشناسان حوزه فاوا نیز از منظر دیگری به موضوع برنامه ریزی برای ایجاد 9 هزار شرکت جدید از سوی دولت نگاه کرده و میگوید: اصولاً تأسیس شرکت جدید دستوری نیست بلکه تأسیس یا تعطیل شرکتها بسته به تقاضای بازار دارد نه خواست صرف دولت. لذا هزاران دستور و برنامه ریزی برای ایجاد شرکتهای جدید هم که انجام بشود به این بستگی دارد که دولت و بخش خصوصی بتوانند آنقدر تقاضا و کار جدید تعریف کنند که توجیه تأسیس شرکتهای جدید باشد. البته امید می رود این شرکتهای جدید نقش تولید محصولات و خدمات را ایفا کنند نه دلالی فروش محصولات خارجی را.

طالبی به پدیده منفی دیگری نیز اشاره کرد و گفت: درحال حاضر طبق امار شورای عالی انفورماتیک نزدیک به 2 هزار شرکت کامپیوتری داریم که بخش قابل ملاحظه ای از آنها، وان-من-کمپانی هستند که نقش دلالی را در صدور فاکتور فروش برای فروشگاه هایی بازی میکنند که قصد فروش تجهیزات کامپیوتری را به سازمانهای دولتی دارند.

وی ادامه داد: در غیر این صورت و با ایجاد فضای غیرواقعی تعدادی جوان وارد عرصه مدیریت و شرکت داری میشوند که نتیجه آن شکست و افتادن به مشکلات متعدد مالیاتی و بیمه ای خواهد بود.

سلجوقی: این نظریه کاملاً مورد تأیید است و هیچ موقع دستوری نمی توان شرکت ایجاد کرد و همینطور در خیلی از بخشهای دیگر از جمله کاهش دستوری سود منابع مالی و باید توجه به بازار و پویا بودن بازار توجه بیشتری کرد.

علی شمیرانی روزنامه نگار حوزه ICT نیز در خصوص احتمال افزایش تعداد شرکتهای ICT و چگونگی آن گفت: موضوع افزایش احتمالی تعداد شرکتهای فاوا در آینده به دلایلی قابل درک هست. نخست اینکه اگر به فهرستی از ثبت شرکتها نگاه بشود یکی از مقاطع اوج افزایش تعداد شرکتهای جدید همزمان با آغاز به کار دولتهای جدید هست که عموماً هم با تغییر دولتها حذف می شوند. علت حیات و ممات این شرکتها نیز روشن است.

وی ادامه داد: دومین پیک افزایش تعداد و ثبت شرکتهای جدید به ارایه طرحهای محرک بازار بازمیگردد، مثل اجرای برنامه تکفای سابق و یا ایجاد تقاضای مصنوعی مثل طرح جویشگر ملی و حمایت از استارت آپ ها و امثالهم.

به گفته شمیرانی در دو سال اخیر نسل جدیدی از شرکتها در حوزه فاوا در حال شکل گیری هستند و خارجی های زیادی وارد حوزه فاوا و تعداد زیاد دیگری هم در راه هستند که با توجه به توان بالای مالی و ایجاد شرکتهای متعدد و تو در تو تعداد شرکتها را افزایش می دهند. البته به این موضوع، شرکتهای خصولتی و وابسته به بانکها را که در سالهای اخیر وارد حوزه های مختلف ICT شده اند را نیز میتوان افزود.

وی گفت: اما اینکه عدد 9 هزار شرکت از طریق افزایش ورود سرمایه گذاران و شرکتهای وابسته دولتی و بانکی ایجاد شود چندان روشن نیست و مثلاً چرا گفته نشده 4 هزار شرکت یا 15 هزار شرکت جدید در راه هستند، لذا این موضوع مبنای روشنی ندارد که بتوان در مورد آن بحث کرد.

سلجوقی: ایجاد شرکت های جدید ممکن است یک وابستگی به همزمانی تشکیل دولتها و همچنین به طرحها و برنامه های جدید دولتها شود و نمی توان این رابطه را منکر شد ولی گذشته از این نباید روند جهانی تشکیل شرکتهای کوچک و متوسط که در کشورهای توسعه یافته نیز محور توسعه اقتصادی این کشورها را تشکیل می دهد از نظر دور داشت.

همچنین باید به نقش فناوریهای پیشرفته همانند فناوری ارتباطات و اطلاعات و ریز فناوری و زیست فناوری و امثالهم در تغییر اندازه شرکتهای بزرگ به شرکتهای کوچک و متوسط اشاره کرد و علاوه بر این در سالهای اخیر و آینده استفاده از رایانش ابری اشاره کرد که بنا بر گزارشهای جهانی با این فناوری دنیا با انفجار کارآفرینی مواجه خواهد شد و این یعنی ایجاد شرکتهای کوچک و متوسط محور توسعه خواهد بود و بدیهی است کشور ما از این فرایند و روند جهانی نمی تواند فاصله بگیرد و انشاء الله با پسا برجام این موضوع بیشتر اتفاق خواهد افتاد.

این اعداد بر اساس میانگین سرمایه گذاری اعم از داخلی و خارجی که در کشور برآورد میشود باید صورت پذیرد محاسبه شده است. ضمن اینکه این تعداد باید بیشتر از اینها هم باشد و همانطور که طبیعت هر سامانه ای است که به ازای هر چند تولد تعدادی مرگ هم وجود دارد و این نرخ توسط سازمان دیده بان جهانی کارآفرینی (GEM) در مراکز رشد و پارک های علم و فناوری از هر ده سرمایه گذاری نه مورد شکست میخورند ولی همان یک مورد موفق جبران اقتصادی نه مورد سرمایه گذاری را میکند و در کنار این نرخ اگر شرکتی بدون حضور در مراکز رشد و پارک ها و یا شتاب دهنده ها تشکیل شود نرخ موفقیتش کمتر از سی درصد است و بالعکس در صورت حضور در مراکز بیان شده نرخ موفقیت بیش از 70 درصد است.

مسعود شکرانی یک کارشناس دیگر حوزه فاوا نیز معتقد است، حذف و ظهور شرکتها در تمام حوزه های کاری امری طبیعی و بدیهی است و در نمونه ای اخیر میتوان به سرنوشت شرکت بزرگی همچون نوکیا اشاره کرد که به ناچار از بازار رقابت کنار رفت.

وی گفت: پس اصل تلاش شرکتهای خصوصی برای بقا و ظهور شرکتهای جدید قابل درک است، اما در شرایط حاضر کشور، پرسشهایی برای تحقق این موضوع وجود دارد. گفته شده دولت برای ایجاد 9 هزار شرکت فاوا برنامه ریزی کرده است. این اصلاً اشکالی ندارد و خیلی هم خوب است اما باید به این پرسشها پاسخ دهیم که آیا ما 9 هزار ایده برای ایجاد کسب و کارهای جدید داریم؟ آیا 9 هزار فرد وجود دارند که توانایی و دانش ایجاد شرکت و شرکتداری داشته باشند.

شکرانی گفت: پس شرکتهایی که موجود هستند و در حال تعطیلی هستند چه میشود؟ آیا دلیل خاصی برای این وضعیت وجود ندارد و اصولاً در شرایط حاضر شرکتهای جدید قادر به ظهور و بروز هستند.

سلجوقی: به نظر می آید در این بخش نیز زیرساختهایی در کشور ایجاد شده و باید ایجاد شود تا زمینه حضور دانش آموختگان برای نوآوری بیشتر فراهم شود هم اکنون تعداد 187 مرکز رشد و 37 پارک علم و فناوری و پنج کریدور علم و فناوری و حدود نه شهرک علمی و فناوری و 14 شتاب دهنده و 33 شرکت سرمایه گذار جسورانه و تعدادی فرشتگان کسب و کار و تعدادی تأمین کننده سرمایه جمعی (1- اهداء 2- پاداش 3- وام 4- سهام) تشکیل شده است و برنامه ریزی شده است حداقل بتوانیم با مشارکت بخش خصوصی حداقل در هر شهری یک شتاب دهنده و یک سرمایه گذاری جسورانه تشکیل شود و اینها زمینه سازی برای پرورش دارندگان ایده را فراهم کنند.

لازم است برای رشد هشت درصدی جهشی و بسیجی اقدام کنیم و شاید در این حرکت همانند زمان دفاع مقدس دولت کمترین نقش را ایفا میکرد و این مردم بودند حتی با کمک مالی در حد یک تخم مرغ و حضور در صحنه دفاع مقدس با پوتین و بدون پوتین و با دست خالی و غیره این همراهی را داشتند و در این صحنه اقتصادی و بیکاری نیز بخش خصوصی حضور پر رنگتری باید داشته باشد. اقتصاد مقاومتی بدون حضور مردم امکان پذیر نیست.

فرزاد جعفری یک کارشناس دیگر حوزه IT میگوید: برای پاسخ به موضوع برنامه ریزی دولت برای ایجاد هزاران شرکت جدید بد نیست سری به سرنوشت وامهای وجوه اداره شده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران و سازمان فناوری اطلاعات ایران در سال گذشته برای حمایت از طرحهای فناورانه بزنیم و ببینیم نتیجه چه شد و واقعاً چه اتفاقی افتاد.

وی گفت: در خصوص حمایتهایی از این دست اصولاً سه دسته به سمت طرحهای مذکور می آیند. دسته نخست جوان هایی کم تجربه هستند که تصور می کنند با صد میلیون تومان وام میتوانند شرکت دار شوند در حالی که نمی دانند دارند وارد یک رینگ خونین میشوند آن هم بدون تجربه.

وی ادامه داد: دسته دوم هم برخی شرکتها هستند که به نوعی از آنها به عنوان اربابان رانت یاد میشود و از هر شرایطی برای بهره گیری از وامهای فاوا و صرف آن در اموری دیگر همچون ملک استفاده میکنند و کاری هم با فاوا ندارد. دسته سوم هم شرکتهایی هستند که به واسطه رکود بازار اصولاً به سمت استفاده از وامها نمی روند.

سلجوقی: سازمان فناوری اطلاعات ایران وجوه اداره شده نداشته و ندارد و این منابع در اختیار وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات است و بنا بر سیاستهای وزارت مذکور شرکتهای کوچک و متوسط و فاقد توان مالی نمی توانند از این وجوه استفاده کنند و به دلیل ضرورت ارایه برنامه کسب و کار امکان حضور اربابان رانت خیلی فراهم نیست و شاید بخشی از عدم جذب کامل همین منابع هم به دلایل ذکر شده است؛ و بخشی هم از عدم جذب در تأیید این نظریه به دلیل رکود بازار بوده است.

حمید بابادی نیا دیگر کارشناس حوزه فناوری اطلاعات نیز معتقد است: مشکلات شرکتهای خصوصی حوزه فاوا هیچ وقت بصورت کامل آسیب شناسی نشده و دوستان بدون اطلاع از وضعیت بنگاه های خصوصی حوزه آیتی نسخه می نویسند در حالی که ما باید در این مقطع آمادگی شرکتها را به لحاظ فنی بالا ببریم چون در پسابرجام به نظرم حرف نخست را ارایه خدمات مهندسی خواهد زد. یعنی شرکتهایی که نیروهای تخصصی و قوی دارند موفقترند و اینجاست که ابتدا باید سراغ بحث پایبندی و رعایت حفظ و نگهداری نیروها را مطرح کرد که یکی از موارد مسائل مالی است.

وی ادامه داد: ولی از آن مهمتر ملزم بودن بخش خصوصی به رعایت یک سری تعهدات حرفه ای در مهاجرت نیروها بین شرکتها است که آن هم باید توسط صنف محقق شود.

علی کیانپور دیگر کارشناس فناوری اطلاعات معتقد است از جمله الزامات توازن و ایجاد تقاضا در بازار فناوری اطلاعات تعطیل شدن صدها شرکت دولتی وابسته به دولت، بانکها و شبه دولتی است که البته محال است و هر تقاضایی نیز در بازار شکل گیرد توسط این شرکتها جذب میشود.

سلجوقی: حداقل بنده علاوه بر اینکه در بخش غیردولتی مدیرعامل شرکت بوده ام و مشکلات بخش خصوصی را از نزدیک لمس کرده ام ضمن اینکه همیشه با سازمان نصر و اعضای محترم آن از نزدیک در ارتباط هستیم و در اتاقه ای درب بسته تصمیم و صحبت نمی کنیم و با شفافیت و با همراهی تصمیم گرفته می شود.

ولی فکر کنم صرف ایجاد محدودیت برای نقل و انتقال نیروی انسانی از طریق الزام و یا تعهد ایجاد کردن این مشکل و نیاز بازار را پاسخگو نخواهد بود و لازم است در کنار این برنامه در خصوص مهارت آموزی سرمایه گذاری بیشتر و دقیقتری به عمل آوریم و این تعداد نیروی انسانی جویای کار فاقد مهارت را که به اشتباه در اکثر اسناد برنامه ای به عنوان فرصت بیان می شود بدون مهارت آموزی فرصت نیست بلکه اگر این ضعف جبران شود این ظرفیت به فرصت قابل تبدیل شدن است.

مهندس پرپنچی مدیر یک شرکت نرم افزاری نیز میگوید: این موضوع بیش از هر چیز نیازمند شفاف سازی بیشتر است تا بتوان قضاوت بهتری در خصوص آن داشت اما آنچه مسلم است اکثر سازمانهای متولی در حوزه فاوا آنقدر بدنه لخت و سنگینی دارند که تصمیمات از نوع حمایتی یا هر نوع دیگر در بدنه محو می شوند و اکثر پیگیریها خسته کننده و بی نتیجه می ماند.

وی ادامه داد: لذا قبل از هر چیز فکر میکنم ابتدا باید سازمان متولی این امر چابک باشد و بهترین فنّاوری ها را به خدمت بگیرد تا بلکه امیدی به تحقق امور از طریق شرکتهای نرم افزاری باشد.

پرپنچی افزود: با فرض به وجود آمدن دهها هزار شرکت IT دیگر که نه فضای رشد و توسعه دارند و نه حمایت خاصی می شوند یا در نطفه می میرند و یا با بدهی های سنگین آثار اجتماعی مخربی به وجود می آورند.

حسن صحراپور کارشناس فناوری اطلاعات نیز معتقد است: البته بدون دل بستن به پیشفرض ذهنی نسبت به ارایه نقطه نظر ایجاد 9 هزار شرکت جدید فاوا بد نیست در صورت امکان نسبت به ارایه پیشنهاد به طور کامل اقدام شود. وی ادامه داد: لیکن پیشنهاد میکنم نمایندگان صنف با عنایت به سفر اخیر ریاست محترم جمهور و سفر بعدی (عنقریب به اتریش و بلژیک) در اسرع وقت جلسه ای با وزیر محترم و یا حتی المقدور نماینده ذیربط وزیر داشته باشند، مضافاً به اینکه صرفاً موضوعات مستقیم و مرتبط با وزارت فاوا مطرح نباشد زیرا چنانچه قراردادهای خرید هواپیماها و قراردادهای نفتی و حتی بانکی بخواهد عملاً اتفاق بیفتد بسیاری از شرکتهای کوچک و بزرگ صنف را در خصوص کلیه فرآیندهای بازرگانی پشتیبانی علاوه بر فرآیندها و کسب و کارهای مستقیم فناوری اطلاعات درگیر می کند.

صحراپور گفت: توصیه این حقیر این است افرادی انتخاب شوند که صرفاً به منافع زودگذر شرکتی توجه نداشته باشند و بتوانند یک هسته قوی جهت حضور در جلسات و مذاکرات بازرگانی آتی ایجاد کنند.

سلجوقی: پیشنهاد ارایه شده بسیار ضروری است و باید سازمان نصر به عنوان نماینده صنف حضور بیشتری در این تعاملات داخلی و خارجی داشته باشد و برای تشکیل ساختارهای جدید از جمله ایجاد خوشه های اقتصادی و امثالهم بیشتر متمرکز شود.



منبع: ITanalyze.com

خبر بعدی

اخبار مرتبط

دیدگاه‌ها